चितवन । जिल्लामा सञ्चालित मकै उत्पादन प्रवद्र्धन कार्यक्रम प्रभावकारी देखिएको छ । मकैको उत्पादन तथा उत्पादकत्व अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले भरतपुर महानगरपालिका, माडी नगरपालिका, पूर्वी चितवनको रत्ननगर, खैरहनी, राप्ती  र कालिका नगरपालिकामा यो कार्यक्रम लागू गरिएको हो ।  
 
भरतपुर महानगरपालिका र माडीको कार्यक्रम कृषि ज्ञान केन्द्र चितवनले हेर्दै आएको छ भने अन्य पालिकाको कार्यक्रम स्थानीय तहले नै हेर्दै आएका छन् । ज्ञान केन्द्रले सञ्चालन गरेको कार्यक्रमअन्तर्गत २०० बिघा क्षेत्रफलमा मकैको हाइब्रिड बीउ उत्पादन गरी साइलेज उत्पादन, १० हेक्टरमा रामपुर कम्पोजिटको बीउ उत्पादन, उत्पादन सामग्री, बीउ मल विषादी सहयोग, यान्त्रीकरण प्रवद्र्धन, मकै रोप्ने मेसिन, मकै गोड्ने मेसिन र मकै छोडाउने मेसिन अनुदानमा उपलब्ध गराएको छ । योसँगै क्षमता विकासका कार्यक्रमहरु पनि सञ्चालन गरिएको छ ।
 
माडी नगरपालिका-५ मा १० हेक्टरमा बीउ उत्पादन र भरतपुर महानगरपालिका-६ मा साइलेज उत्पादनको काम भएको केन्द्रका प्रमुख राजन ढकालले जानकारी दिए । उनका अनुसार केन्द्रका दुई पालिकामा गरिएको कार्यक्रम ९५ प्रतिशत सफल भएको छ । यस्तै कालिका, खैरहनी र रत्ननगर नगरपालिकामा पनि यो कार्यक्रम प्रभावकारी बनेको ढकालले जानकारी दिए । खैरहनी नगरपालिकामा ८४७ हेक्टर क्षेत्रफलमा मकै लगाइएको थियो । अन्य स्थानीय तहहरुले मकै बाली प्रवद्र्धनका लागि रु ४० लाख विनियोजन गरी काम गरेका थिए ।
 
मकै प्रवद्र्धन कार्यक्रम चलिराखेका क्षेत्रमा पछिल्लो समय रत्ननगरमा मकैको घोगामा समस्या देखिएको रत्ननगरका कृषि अधिकृत प्रवीण लामाले जानकारी दिए । एनएमएच १२४७ नामक बीउमा समस्या आएको हो । मकैको घोगामा दाना लागे पनि थोते भएकाले कृषक मारमा परेको उनले बताए । पोलेर खान लगाइएको बेमौसमी मकैमा समस्या आएको हो ।